Bahçede Basit Sulama Sistemleri

Elde hortumla sulama yapmak yazın en çok zaman yiyen işlerden biri. Üstelik suyun büyük kısmı toprağın yüzeyinde kalır, buharlaşır, kökün istediği derinliğe hiç inmez. Basit bir sulama sistemi kurmak ise düşündüğünüzden kolay. Birkaç metre boru, birkaç bağlantı parçası ve yarım günlük emekle bahçenizin sulamasını neredeyse kendi kendine yapan bir düzene çevirebilirsiniz.

Neden Damla Sulama?

Damla sulama, suyu bitkinin kök bölgesine yavaş yavaş bırakır. Toprak ıslanır, çamurlaşmaz. Yapraklar kuru kalır, bu da mantar hastalıklarını azaltır.

• Su tasarrufu: Buharlaşma ve akış kaybı çok düşük.
• Daha az yabancı ot: Sıra araları kuru kaldığı için ot çıkışı azalır.
• Düzenli nem: Ani kuruma ve aşırı sulama arasındaki gidiş geliş biter.
• Zaman: Vanayı açıp başka işe geçebilirsiniz.

Bir bahçe damla sulama sistemi özellikle domates, biber, patlıcan, kabak gibi sıra halinde ekilen sebzelerde çok işe yarar. Yaprağı sık olan salatalık ve fasulyede de hastalık riskini belirgin biçimde düşürür.

Hangi Sistem Size Uygun?

Bahçenizin büyüklüğü ve düzeni sistemin tipini belirler. Üç temel seçenek var.

Küçük bir balkon veya iki üç tarhlık alan için sızdıran hortum yeterli. 30-40 metrekare üzeri bir sebze bahçesinde damlatıcılı boru daha kontrollü sonuç verir.

Alışveriş listesi

• Ana hat borusu (genelde 16 mm veya 20 mm)
• Damlatıcılı boru ya da düz boru + damlatıcı
• Filtre — tıkanmayı önleyen en kritik parça
• Basınç düşürücü (şebeke suyu kullanacaksanız)
• Musluk adaptörü, dirsek, T bağlantı, hat sonu tıkacı
• Toprağa sabitleme kancaları

Adım Adım Kurulum

1. Planı kâğıda dökün. Tarhların yerini, uzunluklarını, musluğun konumunu çizin. Metre hesabını buradan çıkarın. Zaten bir bahçe planınız varsa iş yarı yarıya kolaylaşır.
2. Borular güneşte yumuşasın. Rulo boruyu bir saat güneşte bekletin. Kıvrımı açılır, bağlantı takmak kolaylaşır.
3. Musluk grubunu kurun. Sıra şu: musluk → filtre → basınç düşürücü → ana hat. Filtreyi atlamayın.
4. Ana hattı döşeyin. Tarhların başından geçirin, kancalarla tutturun. Toprağa gömmek şart değil.
5. Yan hatları çekin. T bağlantılarla her tarha bir kol verin. Sıra boyunca bitki köklerinin yanından geçsin.
6. Hat sonlarını kapatın. Tıkaç takmadan önce suyu birkaç saniye akıtıp içindeki kırıntıyı boşaltın.
7. Test edin. Vanayı açın, tüm hattı yürüyerek kontrol edin. Sızdıran bağlantıyı sıkın, damlamayan damlatıcıyı temizleyin.

Yan hatları 15-20 metreden uzun tutmayın. Uzun hatlarda son bitkiye giden su belirgin şekilde azalır. Uzun tarhta ortadan besleme yapmak daha dengeli sonuç verir.

Ne Kadar ve Ne Sıklıkla?

Damla sulamada mantık değişir: az miktarda, ama uzun süre. Toprağı elle kontrol etmeden karar vermeyin.

• Sulamadan sonra 10 cm derinliğe parmağınızı sokun. Nem yoksa süreyi artırın.
• Kumlu toprak: kısa süre, sık aralık.
• Killi toprak: uzun süre, seyrek aralık.
• Yaz ortasında meyve veren sebzelerde günde bir kez genelde yeterli.
• Sabah erken saat en verimli zaman; akşam sulamada nem geceye kalır.

Mulç kullanırsanız sistemin verimi bir kat daha artar. Damla hattını mulçun altına serin; su buharlaşmadan toprağa iner, üst yüzey serin kalır. Bahçe artıklarından hazırladığınız malç bu iş için fazlasıyla yeterli.

Sık yapılan hatalar

• Filtre koymamak — hat kısa sürede tıkanır.
• Şebeke basıncını doğrudan vermek — bağlantılar patlar.
• Damlatıcıyı bitkiden çok uzağa yerleştirmek.
• Sistemi kurup bir daha kontrol etmemek.
• Kış girmeden suyu boşaltmamak — donan su boruyu çatlatır.

Bakım Takvimi

Sistem kurulunca iş bitmiyor ama bakımı da ağır değil.

• Haftada bir: Filtreyi çıkarıp yıkayın. Hattı gözle tarayın.
• Ayda bir: Hat sonu tıkaçlarını açıp birkaç saniye su akıtın, tortuyu atın.
• Sezon sonu: Suyu tamamen boşaltın. Damla bantları rulo yapıp kapalı yere alın.
• Sezon başı: Bitki dikmeden önce hattı çalıştırıp kontrol edin.

Kireçli suda damlatıcı delikleri zamanla daralır. Yılda bir kez seyreltik sirkeli suyu hattan geçirmek çoğu durumda yeterli olur. Sonrasında bol temiz suyla yıkayın.

Basit bir sistemle başlayın. Tek bir tarha üç metre damla bant çekin, bir sezon izleyin. Su tüketiminizin düştüğünü, bitkilerin daha