Konteyner Bahçeciliğine Başlamak
Balkonu olan herkes bahçıvan olabilir. Toprak parçasına sahip olmak şart değil. Bir saksı, biraz harç ve güneş gören bir köşe yeterli. Konteyner bahçeciliği; kova, sandık, çuval, eski leğen gibi içi boş her kabı bitki evine çevirme işidir. Küçük başlarsınız, yanılırsınız, öğrenirsiniz. Aşağıda ilk sezonunuzu sağlam geçirmeniz için gereken pratik bilgiler var.
Doğru Kabı Seçmek
Saksıda bahçecilik yapma işinin yarısı kap seçiminde biter. Yanlış boyut, sonraki tüm emeği boşa çıkarır. Kökün yeri dar kalırsa bitki büyümeyi durdurur, susuz kalır, erken çiçeğe kaçar.
Üç şeye bakın: derinlik, hacim ve drenaj.
- Drenaj deliği şart. Yoksa matkapla açın. Deliksiz kapta kök birkaç haftada çürür.
- Plastik saksı suyu tutar, hafiftir, balkon için pratiktir.
- Toprak (terracotta) saksı nefes alır ama çabuk kurur. Sıcak balkonda her gün sulama ister.
- Kumaş saksı (grow bag) kökü havalandırır, domates ve patates için çok iyidir.
- Açık renk tercih edin. Koyu saksı yazın ısınır, kökü pişirir.
Bitkiye göre kap derinliği
| Bitki | En az derinlik | Uygun hacim |
|---|---|---|
| Fesleğen, maydanoz, nane | 15-20 cm | 3-5 litre |
| Marul, roka, ıspanak | 15-20 cm | 5 litre |
| Biber, patlıcan | 30 cm | 10-15 litre |
| Domates | 35-40 cm | 20 litre ve üzeri |
| Havuç, turp | 25-30 cm | 10 litre |
| Çilek | 20 cm | 5 litre |
Küçük saksı çoktur diye sevinmeyin. Bir büyük saksı, beş küçük saksıdan daha az iş çıkarır. Su daha yavaş buharlaşır, sıcaklık daha dengeli kalır.
Harç Karışımı: Bahçe Toprağını Saksıya Koymayın
En sık yapılan hata bu. Bahçe toprağı saksıda sıkışır, taş gibi olur, su geçirmez. Konteynerde hafif ve gözenekli bir karışım gerekir.
Kendi harcınızı şöyle hazırlayabilirsiniz:
- 2 ölçü torf veya hindistan cevizi lifi (kokopit)
- 1 ölçü olgun kompost veya yanmış hayvan gübresi
- 1 ölçü perlit veya iri dere kumu
- Bir avuç solucan gübresi (isteğe bağlı, çok işe yarar)
Kompostu evde üretiyorsanız maliyet neredeyse sıfıra iner. Mutfak artıkları ve kuru yapraklarla kurulan basit bir kompost kutusu, bir sezonda birkaç saksıyı besleyecek malzeme verir. Elenmiş, kokusuz ve topak yapmayan kompost kullanın.
Konteynerdeki besin sınırlıdır. Her sulamada bir miktarı dipten akıp gider. Bu yüzden:
- Dikimden 3-4 hafta sonra beslemeye başlayın.
- 15 günde bir sıvı besin verin. Kompost çayı veya seyreltilmiş solucan gübresi suyu iş görür.
- Yaprağı yenen bitkilere azot ağırlıklı, meyve verenlere potasyum ağırlıklı destek yapın.
- Her sezon başında harcın üst 5 cm'ini yenileyin.
Su ve Güneş Dengesi
Konteyner bitkisi susuzluğu topraktaki bitkiden çok daha hızlı hisseder. Yaz ortasında küçük bir saksı yarım günde kurur. Ama fazla su da köke zarar verir.
Basit kural: parmağınızı 2-3 cm daldırın. Kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin. Saati değil, toprağı takip edin.
- Sabah erken sulayın. Akşam sulaması gece nemini artırır, mantar riski doğurur.
- Dipten su akana kadar sulayın. Yüzeyi ıslatmak kökü kandırır.
- Tabaktaki fazla suyu 20 dakika sonra boşaltın.
- Saksı üstüne 2 cm mulch koyun. Saman, kuru yaprak, çam kabuğu olur. Buharlaşmayı belirgin şekilde azaltır.
- Tatile çıkarken saksıları bir araya toplayın ve gölgeye çekin.
Güneşi ölçün
Balkonunuzu bir gün boyunca izleyin. Kaç saat doğrudan güneş alıyor, not edin.
- 6 saat ve üzeri: domates, biber, patlıcan, salatalık, fesleğen.
- 4-6 saat: fasulye, çilek, kekik, biberiye.
- 2-4 saat: marul, ıspanak, roka, maydanoz, nane.
- 2 saatin altı: sadece yeşillik denenebilir; verim düşük olur.
Bakım, Sorunlar ve Sezon Yönetimi
Küçük alanda bitkiler birbirine yakın durur. Bu, zararlının hızlı yayılması demektir. Haftada bir yaprak altlarını kontrol edin.
- Yaprak biti: Güçlü su püskürtün. Geçmezse arap sabunlu su uygulayın.
- Kırmızı örümcek: Kuru havayı sever. Yaprakları nemlendirin.
- Beyaz sinek: Sarı yapışkan tuzak asın.
- Sarı alt yapraklar: Genelde azot eksikliği veya fazla su.
- Çiçek dökülmesi: Aşırı sıcak veya düzensiz sulama.
Sezonu planlam